ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2018,

9:ΟΟ μ.μ. Ομιλίες, παρουσιάσεις & συζητήσεις
Δράσεις στα πλαίσια της ενότητας Το κρασί μέσα σε ένα ευρύτερο πολιτιστικό πλαίσιο, Παράγει και μεταφέρει πολιτισμό.

Δράση 1
‘Το κρασί κατά την ιστορική παρουσία των μονοθεϊστικών Θρησκειών στην Κρήτη». Μελέτη και σύντομη παρουσίαση από τον χ.
Χρήστο Φραδέλλο.
Ο κ.
Φραδέλλος σπούδασε θεολόγος στο Καποδιστριακό πανεπιστήμιο Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στη Θρησκειολογία.

Είναι καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης στο 3ο Λύκειο Χανίων και συγγραφέας του βιβλίου Ισλαμικές Αδελφότητες στην Τουρκοκρατούμενη Κρήτη».


Σύμφωνα με τον κ. Φραδέλλο
Η παρουσίαση αυτή περιορίστηκε να δει το κρασί μέσα από την κουλτούρα των τριών αβρααμικών, όπως λέγονται, θρησκειών – δηλ. του Ιουδαϊσμού, του Χριστιανισμού και του Ισλάμ – με τη σειρά που εμφανίστηκαν στην ιστορία, αλλά και στο νησί της Κρήτης.

ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ
Εδώ το κρασί έχει δεσπόζουσα θέση. Αναφορές στο κρασί, άλλοτε ως οίνος και άλλοτε ως γέννημα της αμπέλου, συναντάμε δεκάδες στην εβραϊκή Βίβλο, αλλά και στο Ταλμούδ, δηλ. στη συλλογή κειμένων, που θεωρείται συνέχεια της εβραϊκής Βίβλου.
Σε ολόκληρη την ιστορία του ο εβραϊκός λαός ήταν άρρηκτα συνδεδεμένος με την παραγωγή κρασιού. Η ραβινική παράδοση, παλαιά και σύγχρονη, συμφωνεί πως το κρασί απελευθερώνει εσωτερικές δυνάμεις και δυνατότητες και δίνει χρώμα και ρυθμό σε ό,τι οι άνθρωποι κάνουν, γι΄αυτό και δεν λείπει από τις μεγάλες και σημαντικές εβραϊκές γιορτές.

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ
Οι αναφορές του Χριστού στο κρασί είναι συχνές. Περιγράφοντας σκηνές τρύγου, αλλά και αναφερόμενος στο κρασί ξέρει ότι γίνεται κατανοητός από τους ακροατές του.
Δεν είναι τυχαίο ότι το πρώτο θαύμα του, όπως αυτά καταγράφονται στην Καινή Διαθήκη το πραγματοποιεί σε ένα γάμο στην κωμόπολη Κανά (Ιω 2, 1-11).
Κορυφαία στιγμή ανάδειξης του οίνου (μαζί με τον άρτο) σε άξονα της λειτουργικής ζωής της Εκκλησίας είναι οι ιδρυτικοί λόγοι από τον Ιησού της Θείας Λειτουργίας «Λάβετε, φάγετε τούτο εστί το σώμα μου» και «Πίετε εξ αυτού πάντες τούτο εστί το Αίμα μου».
Εκκλησιαστικές γιορτές και πανηγύρια μας παρουσιάζουν ένα μοτίβο κοινό στους χριστιανούς της Κρήτης, Ορθόδοξους και Καθολικούς: Θεία Λειτουργία και κατόπιν γλέντι με φαγητό, χορό και τραγούδι, φυσικά με το κρασί να δίνει με τα αρώματα, τα χρώματα και τις γεύσεις του την εκστατικότητα που έχει ανάγκη ο άνθρωπος.
Το κρασί, ως αναπόσπαστο στοιχείο της σημαντικότερης χριστιανικής λειτουργίας, της Θείας Λειτουργίας, συνάδει με τις μεγάλες χριστιανικές αρετές: την κοινωνικότητα, το μοίρασμα, τη χαρά, την εκστατικότητα, τη δημιουργικότητα, την αρμονική συνύπαρξη με τον εαυτό μας, το συνάνθρωπο, το Θεό και τη φύση.

ΙΣΛΑΜ
Παρά τη διάχυτη περί του αντιθέτου αντίληψη πολλών, το Κοράνι δεν απαγορεύει ξεκάθαρα την κατανάλωση κρασιού. Κάπου εκθειάζεται ως θείο δώρο και αλλού η μέθη απαγορεύεται μόνο την ώρα της προσευχής. Σε άλλο σημείο αναγνωρίζεται ότι στο κρασί υπάρχει μεγάλη βλάβη, αλλά και ωφέλεια, ενώ αλλού το κρασί καταγγέλλεται σαν έργο του Σατανά. Πάντως, παρά την επιφυλακτικότητα του Κορανίου για τη χρήση του οίνου στην παρούσα ζωή, η μέλλουσα ζωή, η παραδείσια, θα είναι πλήρης απολαύσεων και μάλιστα οίνου εκλεκτού, ο οποίος όμως δεν θα προκαλεί ούτε πονοκέφαλο, ούτε ζάλη.
Πολλοί σούφι ποιητές, όπως οι Πέρσες, Ομάρ Καγιάμ, Σααντί, Τζελαλαντίν Ρουμί και Χαφέζ εξύμνησαν την αγάπη στο Θεό μέσα από τις χαρές της ζωής και την ομορφιά του κόσμου. Το κρασί δεν έλειψε από τους στίχους κανενός.
Στα χρόνια της τουρκοκρατίας οι εξισλαμισμένοι κρητικοί γενικώς δεν έχαιραν εκτίμησης από τους πιστούς Τούρκους μουσουλμάνους και θεωρούνταν ημιάπιστοι. Ο λόγος γιατί δεν τηρούσαν πιστά τις κορανικές επιταγές και κρατούσαν εν τω κρυπτώ μερικές απολαυστικές χριστιανικές συνήθειες, όπως η κατανάλωση κρασιού.
Εν κατακλείδι, το κρασί, ως κράμα της γονιμότητας της γης και της δημιουργικής φαντασίας του ανθρώπου, δεν θα μπορούσε παρά να είναι αναπόσπαστο στοιχείο της συνάντησης του ανθρώπου με το Θεό. Όσες φορές δε, επιχειρήθηκε να χαλιναγωγηθεί αυτή η σχέση ανθρώπου και κρασιού από την κοσμική ή θρησκευτική εξουσία, το αποτέλεσμα δικαίωσε πλήρως το κρασί και τον άνθρωπο.

 

 

Δράση 2η
Ανάλυση & συζήτηση με θέμα τον Οίνο, μετά την ανάγνωση τμημάτων από το βιβλίο «Κρασί και εξουσία» του Jonathan Nossier.

To βιβλίο επιλέχθηκε γιατί αποτελεί ένα προσκλητήριο εξέγερσης ενάντια στους φόβους μας, ώστε να ξαναβρούμε την ελευθερία της γεύσης, τη βαθύτερη έννοια της γεύσης, Το αμπελοτόπι κάθε περιοχής είναι αυτό που καθορίζει την αξία της γεύσης του κρασιού της και όχι η γεύση κάποιων που κρίνουν το κρασί κάθε περιοχής ανάλογα με τη δική τους αίσθηση γεύσης.

Όσοι είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν, είδαν το κρασί να παρουσιάζεται «από μέσα» και «από έξω» έτσι όπως θα πρέπει να αφορά κάθε άνθρωπο και όχι μόνο τον κλειστό κύκλο των οινόφιλων γευσιγνωστών.

«Το κρασί αποτελεί θεματοφύλακα της μνήμης ….έναν από τους πιο ξεχωριστούς….
.Αν αποδεχθούμε οτι η ιστορική μνήμη είναι η καθοριστική ιδιότητα του ανθρώπου, εκείνη που τον διαχωρίζει από τα ζώα και μας προσδίδει μορφή, νόημα και ηθική υπόσταση ….αν δεν καλλιεργούσαμε τη μνήμη των προγόνων μας, ….το ίδιο το προσωπικό μας παρελθόν, θα νιώθαμε 
«χαμένοι, προδομένοι σε κάθε είδους πλάνη, εκμετάλλευση, ψεύδος…..»

ΠΩΣ ΤΟ ΚΡΑΣΊ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΝΗΜΗ;

Απλούστατα συνδέει την μετάδοση μιας υποκειμενικής
προσωπικής μνήμης = γνώμη καταναλωτή ή παραγωγού γι αυτό, με την
κοινή μνήμη, αφού το κρασί μεταφέρει μέσα του την ανάμνηση από ένα ολόκληρο αμπελοτόπι και ό,τι αυτό συνεπάγεται (έδαφος, κλίμα, θερμοκρασία, υγρασία, ξηρασία, έντομα χλωρίδα κτλ (αυτό που οι Γάλλοι με μια λέξη είπαν terroir=τερουάρ).

Από τα ΟινοΚρητικά εδώ και 12 χρόνια το Κρητικό κρασί αντιμετωπίζεται ως ένα στοιχείο πολιτισμού του τόπου μας (όπως ο κάθε οίνος άλλης περιοχής, είναι στοιχείο πολιτισμού του τόπου από τον οποίο κατάγεται), όχι μόνο γιατί παράγεται στην περιοχή του, τοπικό προϊόν, αλλά γιατί φέρει εντός του, όλα τα χαρακτηριστικά του κάθε αμπελοτοπιού από το οποίο παράγεται.

Είπαμε λοιπόν να αποδείξουμε αυτή την ξεχωριστή σχέση οίνου-τόπου φέρνοντας στην άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση που ακολούθησε δίπλα-δίπλα παραγωγούς από Κρήτη και Μακεδονία (Νάουσα) για να διαπιστώσουν όλοι πόσα κοινά συνδέουν το κρασί των δύο αμπελο-τόπων και αν και πόσες διαφορές χωρίζουν τον αγώνα των οινοποιών τους.Οι οινικές πληροφορίες που αντάλλαξαν οι οινοποιοί των 2 περιοχών που έλαβαν μέρος στα ΟινοΚρητικά 2018 ήταν απίστευτα ωφέλιμες και για τους δύο. Αυτά για το κρασί «από μέσα».

«Το κρασί είναι το αίμα της γης….Παράλληλα αποτελεί μέσο έπαρσης, σνομπισμού και κοινωνικής ανέλιξης…»αυτά για το κρασί βλέποντάς το «από έξω»….